Quạt thông gió vuông truyền động gián tiếp là loại có motor đặt lệch ra khỏi tâm cánh, truyền lực qua puly và dây curoa thay vì gắn cánh thẳng vào trục motor. Chọn nó khi khí hút ra nóng hoặc có hơi ăn mòn, vì lúc đó thứ bạn đang bảo vệ là bộ phận đắt nhất trong chiếc quạt.
Đây là chỗ tài liệu bán hàng nói rất ít. Ba trang đang xếp hạng đầu cho truy vấn này đều dừng ở một câu định nghĩa, và trang bán chính con quạt gián tiếp giá hơn 14 triệu cũng không có dòng nào giải thích vì sao khách nên trả tiền cho cấu hình đó. Phần lớn kết quả tìm kiếm còn lại là các cửa hàng bán dây curoa thay thế, tức là người ta chỉ tìm hiểu về nó sau khi đã mua và tới lúc phải thay.
Dưới đây là cơ chế hoạt động, cái được, cái mất, dải cỡ có thật kèm giá, và trường hợp nào nên quay lại bản trực tiếp. Toàn bộ thông số lấy từ hệ thống sản phẩm đang bán trong danh mục quạt thông gió vuông.
Tóm tắt nhanh
- Nhánh gián tiếp của danh mục trải từ cỡ 400×400 tới 1530×1530 mm, lưu lượng 4.000 đến 55.800 m³/h, giá 2.120.000 đến 5.120.000đ
- Cỡ 620, 700 và 800 dùng cùng motor 370 W nhưng cho 6.500, 8.000 và 18.000 m³/h, nên đừng chọn cỡ bằng cách nhìn công suất
- Cấu hình này dùng đúng cho hai bài toán: khí hút ra nóng, và khí có hơi ăn mòn
- Đổi lại bạn nhận thêm một chi tiết hao mòn phải theo dõi, và dây giãn thì lưu lượng thực tế tụt trong khi motor vẫn quay bình thường
- Bản gián tiếp trong danh mục dùng cửa chớp chỉnh tay, không phải chớp tự đóng như phần lớn dòng còn lại
Dây curoa làm gì trong một chiếc quạt vuông
Ở bản trực tiếp, cánh quạt bắt thẳng vào trục motor. Motor nằm ngay giữa dòng khí đi qua, hứng trọn nhiệt độ, độ ẩm và mọi thứ lẫn trong khí đó.
Quạt thông gió gián tiếp tách hai bộ phận này ra. Trục cánh quay trên một cặp gối đỡ riêng, mang một puly. Motor đặt lệch sang bên, mang một puly thứ hai. Dây curoa nối hai puly và truyền lực quay từ motor sang trục cánh.
Việc tách ra đổi được ba thứ:
- Vị trí motor: motor ra khỏi luồng khí chính, nên nó không còn phải chịu điều kiện của khí đang bị hút ra.
- Tốc độ cánh: hai puly có đường kính khác nhau thì tốc độ cánh khác tốc độ motor. Đây là lý do cánh khổ lớn quay được ở vòng phù hợp mà không cần một motor quay chậm chuyên dụng.
- Đường truyền lực: lực đi qua một chi tiết mềm thay vì một trục cứng.
Điểm thứ ba vừa là cái được vừa là cái mất.
Cơ chế này cũng có ở quạt ly tâm, nhưng đó là nhóm sản phẩm khác với bài toán khác, không thuộc phạm vi bài này.
Đưa motor ra khỏi luồng khí đổi được gì
Ở quạt hút gián tiếp, motor là bộ phận đắt nhất và cũng là bộ phận hỏng gây thiệt hại nhất. Cháy cuộn dây thì không sửa tại chỗ được, phải tháo xuống quấn lại hoặc thay mới, và trong thời gian đó vị trí đó của xưởng không có thông gió.
Cách chọn motor theo công suất, số pha và loại lõi là một chủ đề riêng, xem motor quạt hút công nghiệp. Ở đây chỉ nói về vị trí đặt nó.
Xưởng nhiệt cao, xưởng đúc và cơ khí
Khí hút ra ở những nơi này nóng hơn khí xưởng thường. Với bản trực tiếp, motor ngâm trong dòng khí đó suốt thời gian chạy, và nhiệt còn dẫn thêm qua trục vào bạc đạn. Bạc đạn nóng thì mỡ bôi trơn loãng ra và chảy dần, sau đó là tiếng kêu, rồi kẹt trục.
Ở bản gián tiếp, motor nằm ngoài vùng đó. Nó vẫn nóng lên vì bản thân motor sinh nhiệt, nhưng nó không cộng thêm phần nhiệt của khí thải.
Môi trường ăn mòn và hơi hóa chất
Hơi axit, hơi hóa chất và độ ẩm cao tấn công vỏ motor rồi tới cuộn dây. Đưa motor ra khỏi tâm luồng hút làm giảm lượng tiếp xúc, không phải triệt tiêu nó.
Nói cho đủ: nếu môi trường ăn mòn mạnh thì vật liệu vỏ và cánh quan trọng hơn vị trí motor. Danh mục có nhánh vật liệu chuyên cho việc đó, và đấy là quyết định tách biệt với quyết định truyền động.
Gửi điều kiện xưởng để tính trước khi chọn
Nhiệt độ khí hút ra và loại hơi trong khí là hai thông số quyết định cấu hình. Gửi qua Zalo 0902.261.070, kỹ sư đối chiếu và nói rõ trường hợp của bạn có cần bản gián tiếp hay không.
Đổi lại, bạn nhận thêm một chi tiết hao mòn
Dây curoa là vật tư tiêu hao. Bản trực tiếp không có chi tiết này, nên so về số đầu việc bảo trì thì bản gián tiếp nhiều hơn.
Ba khoản phát sinh, xếp theo mức dễ bị bỏ qua:
- Dây giãn theo thời gian: dây giãn thì trượt trên puly, tốc độ cánh tụt xuống và lưu lượng thực tế giảm. Đây là kiểu hỏng khó phát hiện nhất vì motor vẫn quay đủ vòng, đèn báo vẫn sáng, và xưởng chỉ bí đi một cách từ từ.
- Công kiểm tra định kỳ: phải có người kiểm độ căng dây và độ thẳng hàng giữa hai puly. Hai puly lệch nhau thì dây mòn vẹt một bên và đứt sớm.
- Vật tư thay thế: dây curoa phải thay, không sửa.
Dấu hiệu cần thay dây, nhận biết được mà không cần dụng cụ:
- Tiếng rít lúc quạt khởi động, rõ nhất trong vài giây đầu.
- Gió yếu đi so với trước trong khi motor vẫn chạy bình thường.
- Bề mặt dây nứt, xơ, chai cứng hoặc mòn vẹt về một cạnh.
Chúng tôi không nêu chu kỳ thay theo tháng hay theo giờ chạy, vì con số đó phụ thuộc nhiệt độ, độ bụi và số ca chạy của từng xưởng, và chúng tôi chưa có dữ liệu đủ để đưa ra một dải đáng tin. Cách làm đúng là đưa việc kiểm dây vào lịch bảo dưỡng chung của thiết bị. Phần thi công, cố định và đấu điện xem lắp đặt quạt hút công nghiệp.
Các cỡ quạt thông gió vuông truyền động gián tiếp
Dòng gián tiếp trong danh mục có cấu hình chung: vỏ tôn mạ kẽm, cánh inox 430, cửa chớp chỉnh tay, xuất xứ Việt Nam, bảo hành 12 tháng. Cỡ 400 chạy điện 1 pha, các cỡ còn lại nhận cả 220V và 380V.
| Mã | Cỡ miệng quạt (mm) | Công suất (W) | Lưu lượng (m³/h) | Giá (đ) |
|---|---|---|---|---|
| AFK400 | 400×400 | 180 | 4.000 | 2.120.000 |
| AFK480 | 480×480 | 180 | 5.000 | 2.530.000 |
| AFK620 | 620×620 | 370 | 6.500 | 2.710.000 |
| AFK700 | 700×700 | 370 | 8.000 | 2.940.000 |
| AFK800 | 800×800 | 370 | 18.000 | 3.650.000 |
| AFK900 | 900×900 | 550 | 22.000 | 3.940.000 |
| AFK1000 | 1000×1000 | 750 | 23.000 | 4.000.000 |
| AFK1100 | 1100×1100 | 750 | 32.500 | 4.120.000 |
| AFK1220 | 1220×1220 | 1.100 | 38.000 | 4.470.000 |
| AFK1380 | 1380×1380 | 1.100 | 44.000 | 4.650.000 |
| AFK1530 | 1530×1530 | 1.500 | 55.800 | 5.120.000 |
Giá trong bảng là giá tham khảo cho hàng tiêu chuẩn, chưa gồm VAT, vận chuyển và lắp đặt.
Ở khổ lớn, bài theo từng cỡ đặt mã gián tiếp cạnh các mã trực tiếp cùng cỡ để so trực tiếp: quạt hút công nghiệp 1200×1200 cho AFK1220, và quạt hút công nghiệp 1400×1400 cho AFK1380 cùng AFK1530.
Về cửa chớp: bản gián tiếp dùng chớp chỉnh tay, khác phần lớn dòng còn lại của danh mục vốn dùng chớp tự bật khi quạt chạy. Chỉnh tay nghĩa là bạn chủ động đóng hoặc mở theo mùa và theo ca, nhưng cũng nghĩa là nó không tự sập xuống khi quạt dừng. Vị trí hay có mưa tạt thì cân nhắc điểm này.
Cùng một công suất motor, lưu lượng chênh gần ba lần
Đọc bảng theo cột công suất sẽ thấy cỡ 620, 700 và 800 dùng chung motor 370 W:
- AFK620: 6.500 m³/h
- AFK700: 8.000 m³/h
- AFK800: 18.000 m³/h
Cùng một mức điện tiêu thụ, cỡ 800 cho lưu lượng gấp 2,25 lần cỡ 700. Quy ra suất lưu lượng trên mỗi watt: 17,6 · 21,6 · 48,6 m³/h mỗi W.
Hệ quả thực tế khi chọn mua: đừng lấy công suất motor làm thước đo sức hút. Nếu vị trí lắp cho phép khoét ô chờ tới cỡ 800, bạn nhận thêm 10.000 m³/h so với cỡ 700 mà không tăng một watt nào, chỉ trả thêm 710.000đ tiền thiết bị.
Đây là số của chính dòng AFK, không phải quy luật của mọi dòng quạt. Chạy cùng phép chia cho các cỡ khác trong bảng sẽ thấy suất lưu lượng không đi theo kích thước một cách đều đặn: cỡ 1000 chỉ được 30,7 m³/h mỗi W, thấp hơn cỡ 800. Phải so đúng hai mã bạn đang cân nhắc. Câu hỏi vì sao cùng cỡ mà lưu lượng khác nhau thuộc bài kích thước quạt hút công nghiệp.
Đã có tổng lưu lượng cần cho xưởng thì tra bảng trên là ra cỡ. Chưa có thì tính trước theo cách tính lưu lượng gió cho nhà xưởng.
Cùng cỡ, hai cấu hình: chọn theo môi trường
Ở một số cỡ, danh mục có cả bản gián tiếp lẫn bản trực tiếp. Đặt cạnh nhau để thấy bạn đang chọn giữa những gì:
| Cỡ miệng quạt (mm) | Bản gián tiếp (AFK) | Bản trực tiếp (iFan-TT) | Phù hợp với |
|---|---|---|---|
| 400×400 | 180 W · 4.000 m³/h · 2.120.000đ | 250 W · 7.000 m³/h · 2.780.000đ | Khí nóng hoặc ăn mòn thì gián tiếp; còn lại trực tiếp cho lưu lượng cao hơn |
| 700×700 | 370 W · 8.000 m³/h · 2.940.000đ | 550 W · 12.000 m³/h · 3.320.000đ | Như trên |
| 900×900 | 550 W · 22.000 m³/h · 3.940.000đ | 370 W · 27.000 m³/h · 6.200.000đ | Cân nhắc cả hai, chênh giá ở cỡ này là 2.260.000đ |
| 1100×1100 | 750 W · 32.500 m³/h · 4.120.000đ | 550 W · 30.000 m³/h · 6.560.000đ | Gián tiếp cho lưu lượng nhỉnh hơn ở cỡ này |
Có ba kiểu đọc sai bảng này.
Thứ nhất, đây là hai thương hiệu khác nhau và hai cấu hình khác nhau. Chênh lệch giá và chênh lệch lưu lượng giữa hai cột đến từ thương hiệu, vật liệu và cấu hình tổng thể, không phải từ việc một bên dùng dây curoa và một bên thì không. Không có cơ sở nào để nói cấu hình gián tiếp làm quạt rẻ hơn hay đắt hơn.
Thứ hai, gián tiếp không đồng nghĩa với hút khỏe hơn. Ở cỡ 400 và 700, bản trực tiếp cho lưu lượng cao hơn tại cùng cỡ. Nếu xưởng của bạn thoáng và khí hút ra không nóng, phần lợi thế của bản gián tiếp không được dùng đến.
Thứ ba, môi trường quyết định trước, giá quyết định sau. Câu hỏi cần trả lời trước là khí đi qua chiếc quạt đó nóng bao nhiêu và có gì lẫn trong nó. Trả lời xong câu đó thì cột nào phù hợp đã rõ, và lúc ấy mới so giá trong cột đã chọn.
Khi nào bản trực tiếp mới là lựa chọn đúng
Quạt thông gió vuông truyền động gián tiếp không phải bản nâng cấp của bản trực tiếp. Có bốn trường hợp bản trực tiếp là câu trả lời đúng:
- Xưởng thoáng, khí hút ra ở nhiệt độ bình thường, không hơi ăn mòn: phần lợi của việc tách motor không được dùng tới, còn phần bảo trì thêm thì vẫn phải trả.
- Không có người theo dõi bảo trì định kỳ: dây curoa cần ai đó kiểm. Không có quy trình bảo trì thì thêm một chi tiết hao mòn là thêm một điểm hỏng không ai biết.
- Cần lưu lượng cao nhất có thể ở một cỡ cố định: khi ô chờ trên tường đã cố định và không khoét lại được, hãy so lưu lượng của cả hai cấu hình ở đúng cỡ đó rồi chọn.
- Cần giảm ồn và đã có tuyến ống gió: trường hợp này không thuộc danh mục quạt vuông. Tiếng ồn của chính quạt vuông đến từ đâu và giảm được bao nhiêu thì xem bài quạt thông gió vuông có ồn không. Dòng cabinet tiêu âm bên quạt hút nối ống giải bài toán ồn trực diện hơn.
Đây cũng là chỗ nên nhắc ranh giới của cả danh mục. Quạt vuông đẩy khí thẳng qua vách và có cửa chớp chặn chiều ngược, khác quạt thông gió tròn vốn chỉ có lưới bảo vệ mặt trước và để thông suốt cả hai chiều. Đổi lại, quạt vuông không đấu được vào đường ống gió, nên mọi bài toán cần dẫn khí đi xa đều nằm ngoài danh mục này.
Câu hỏi thường gặp
Dây curoa quạt hút thay ở đâu, có dễ mua không?
Dễ. Dây dùng cho quạt hút dây curoa là chi tiết tiêu chuẩn công nghiệp, mua được ở các cửa hàng vật tư cơ khí. Nhưng mua đúng chuẩn dây và đúng chiều dài mới quan trọng, vì dây sai kích cỡ sẽ căng lệch và mòn nhanh. Báo mã quạt cho chúng tôi để nhận đúng thông số dây thay thế.
Làm sao biết dây curoa sắp phải thay?
Tiếng rít lúc khởi động. Gió yếu đi trong khi motor vẫn chạy bình thường. Bề mặt dây nứt hoặc chai cứng. Dấu hiệu thứ hai là dấu hiệu tốn tiền nhất vì nó âm thầm, quạt vẫn chạy nhưng lưu lượng thực tế đã tụt.
Cửa chớp của dòng gián tiếp đóng mở thế nào?
Chỉnh tay. Bạn chủ động mở khi cần thông gió và đóng khi không cần, thay vì để chớp tự bật theo quạt. Cách này thuận cho xưởng muốn kiểm soát luồng khí theo mùa hoặc theo ca, nhưng ở vị trí có mưa tạt thì phải nhớ đóng lại khi quạt nghỉ.
Quạt gián tiếp có tốn điện hơn không?
Tiền điện tính từ công suất motor, và công suất từng mã đã ghi trong bảng ở trên. Cỡ 800 chẳng hạn dùng 370 W, tức khoảng 0,37 kWh mỗi giờ chạy, cho 18.000 m³/h. So hai cấu hình thì phải so đúng hai mã cụ thể bạn đang cân nhắc, vì công suất không đi theo cấu hình truyền động một cách nhất quán: ở cỡ 900, bản gián tiếp dùng 550 W còn bản trực tiếp dùng 370 W, nhưng ở cỡ 1100 thì ngược lại.
Cần làm gì tiếp
- Đo trước hai thông số: nhiệt độ khí ở vị trí định lắp quạt, và loại hơi có trong khí đó. Hai số này quyết định cấu hình, không phải diện tích xưởng.
- Kiểm ô chờ trên tường: nếu khoét được rộng hơn, đối chiếu lại bảng các cỡ ở trên. Lên một cỡ có khi được thêm lưu lượng mà không tăng công suất.
- Xác nhận có ai bảo trì định kỳ: không có người kiểm dây curoa thì cân nhắc bản trực tiếp.
- So đúng hai mã, không so hai cấu hình chung chung: lấy số của hai mã cụ thể rồi mới quyết.
Xong bốn việc này là bạn đã có đủ dữ liệu để đọc báo giá quạt thông gió vuông truyền động gián tiếp của bất kỳ nhà cung cấp nào. Cần đối chiếu cho đúng trường hợp của mình thì gửi kích thước ô chờ và điều kiện khí hút ra qua Zalo 0902.261.070, kỹ sư trả lời trong 15 phút.